ICT is een onmisbaar hulpmiddel geworden in het bouwproces. Het werken met een Bouw Informatie Model (BIM) gaat nog een stap verder en heeft als doel de integrale aanpak van alle projectinformatie – van de ontwerpfase over de uitvoering tot in de gebruiksfase. BIM is in de praktijk een digitaal model van een bestaande en/of geplande constructie, opgebouwd uit objecten waaraan informatie is gekoppeld. Zo kan naast de positie van bijvoorbeeld een wand in een dergelijk model ook informatie worden toegevoegd, zoals het te gebruiken bouwmateriaal, kosten, de afmetingen van een sparing voor een raamkozijn en het verloop van leidingwerk. De objectgeoriënteerde informatie kan gekoppeld worden aan zaken als fasering, functies, benodigde constructieve sterkte, specifieke aansluiting op omringende objecten, enz.

 

Om integraal te kunnen werken is het dus cruciaal dat de actoren binnen het bouwproject zo vroeg mogelijk beginnen samenwerken. De scheiding tussen de verschillende fasen (ontwerp, uitvoering, gebruik) in een traditioneel bouwproces zorgt voor veel dubbel werk en levert niet zelden problemen op. Zo kan het gebruik van plannen die niet bijdetijds zijn aanleiding geven tot fouten tijdens de uitvoeringsfase. In een optimaal BIM-proces werken de verschillende betrokken actoren al samen vanaf de ontwerpfase – ook de mensen die na de oplevering zullen instaan voor het beheer en het onderhoud van het gebouw. Zo kan de kennis van de individuele actoren ingezet worden als informatiebron voor de ganse keten en kunnen ontwerpwijzigingen tijdens de bouwfase voorkomen worden. Hierdoor worden bijkomende werken ingeperkt en blijven de bouwkosten onder controle.

 

Om de succesvolle invoering van een BIM bij alle partijen toe te laten, moeten er doorgaans een aantal obstakels overwonnen worden. Zo beschikt elk bedrijf in de regel over een eigen werkwijze, bedrijfsvoering en softwareomgeving. En traditioneel wordt de aannemer meestal pas vanaf de uitvoeringsfase (overhandiging van de offerte aan de opdrachtgever) bij het bouwproject betrokken. Om de correcte informatiedoorstroming in het ganse bouwproces mogelijk te maken, is er nood aan duidelijke afspraken rond de te gebruiken software, de te volgen uitwisselingsprocedures, de eigendomsrechten en de manier van communiceren tussen de betrokken partners. Deze gemeenschappelijke afspraken moeten vooraf vastgelegd worden in een protocol.

 

Wanneer en hoe wordt een BIM nuttig voor de gebouwbeheerder?

De keuze om als bedrijf al dan niet over te gaan tot het invoeren van een BIM, is dikwijls afhankelijk van de positie die het inneemt in het bouwproces. Gelet op het feit dat de opdrachtgever aan het begin van de bouwketen staat, ligt de beslissing om gebruik te maken van een BIM gewoonlijk in zijn handen. Indien de opdrachtgever ook de latere gebouwbeheerder wordt, heeft hij er alle belang bij om bij het onderhoud, verbouwingen of functionele wijzigingen te kunnen beschikken over actuele ‘as built’-informatie. Het invoeren van BIM gebeurt dus voornamelijk bij nieuwbouw en zeer grondige renovatie.

 

Ook voor architecten en ingenieurs kan de invoering van een BIM in hun organisatie heel wat voordelen bieden. Door hun positie in het bouwproces zijn ze een belangrijke schakel van de bouwketen. Dit geldt evenzeer voor de aannemer. Deze laatste is niet alleen verantwoordelijk voor de realisatie van het bouwwerk, maar dient er ook voor te zorgen dat de opdrachtgever beschikt over correcte informatie over de ‘as built’-situatie. Door ook de toeleveranciers en onderaannemers bij het BIM te betrekken, moet het ten slotte mogelijk worden om meer gebruik te maken van standaarden en uniforme producten, wat een aanzienlijke tijd- en materiaalwinst kan opleveren.

 

Little BIM of Big BIM?

Het invoeren van een BIM kan gebeuren volgens het ‘Little BIM’-principe (op bedrijfsniveau) en volgens het ‘Big BIM’-principe (op projectniveau). Bij de ‘Little BIM’-aanpak ligt de nadruk op de optimalisering van de interne bedrijfsprocessen (bv. door de aanschaf van nieuwe soft- en hardware). De ‘Big BIM’-aanpak staat voor de integrale toepassing van het BIM over de bedrijfsgrenzen heen, wat een goede afstemming van de bedrijfscultuur en de informatie-uitwisseling van de verschillende partners nodig maakt. Hoewel het ‘Big BIM’-principe het ultieme streefdoel van de BIM-aanpak is, kunnen kleinere bouwbedrijven ook al tal van voordelen halen uit de beperkte ‘Little BIM’-methode.